home bouwwerken kroniek personeel overzicht dienstregelingen internationaal verkeer sporenplannen fotocollecties links contact
station
stationwachtpost
stationwachtpost
station
stationwachtpost
wachtpost
wachtpost
brug
industrieaansluiting
station
wachtpost
wachtpost
station
station
stationwachtpost
industrieaansluiting
station
brug
station
station
station
brug
station
station
station
stationwachtpost
station
station
station
station
station
station
station
stationwachtpost
station
station
station
station
station
brug
station
 

Maasbrugbrug

De brug over de Maas, tussen Oeffelt en Gennep op de grens van Noord-Brabant en Limburg, was het grootste kunstwerk van de NBDS. Op 28 november 1871 werd de eerste steen gelegd door Sophia S. van Meukeren, de vrouw van de president-directeur van de NBDS(1, p67)(2). Een plaquette in de Gennepse pijler herinnert hier nog altijd aan. De brug werd meteen voorbereid op dubbelspoor: de pijlers zijn dubbel zo breed. Dubbelspoor werd echter nooit aangelegd.

Bij de bouw van de fundering kwam klei naar boven. Deze werd door de NBDS gebruikt om in eigen steenovens stenen van te bakken. Bakstenen voor de pijlers, diverse stations en een aantal huizen voor spoorpersoneel in Gennep werden van de klei gebakken in ovens op beide oevers van de Maas(3, p52). Het werk aan de brug schoot niet erg op en daarom werd in augustus 1871 de Engelse aannemer Sharpe c.s. terzijde geschoven.

Op 24 mei 1873 was de brug dan toch gereed. Op 24 mei werd de brug beproefd: vijf locomotieven werden op de brug gezet om de sterkte te testen. De test slaagde. De officiële goedkeuring kwam merkwaardig genoeg pas op 9 augustus, toen de brug al weken in gebruik was(3, p59). Ondanks de succesvolle test was de snelheid tot aan 1911 begrensd op 30 kilometer per uur(1, p68).

Verhoging

Meteen na de opening was Venlo niet blij met de brug: hij zou te laag zijn om grote schepen door te laten, die onder andere katoen van Rotterdam naar Venlo brachten. Ook was men bang dat Gennep een haven aan zou leggen en daarmee verkeer van Venlo af zou romen. Na veel politiek geharrewar rapporteerde Waterstaat dat alle commotie veroorzaakt werd door één bedrijf uit Venlo en hakte de minister de knoop door: de brug bleef liggen(1, p67). In 1930/31 werd de brug alsnog verhoogd met meer dan 2,5 meter(3, p61). Tegenwoordig is nog te zien dat de pijlers ooit zijn verhoogd.

1940-1945: Maasbrug in de oorlog

De Maas is een belangrijke verdedigingslinie tussen Duitsland en Nederland. Om een oprukkend leger te houden, was in de middenpijler een mijnkamer gebouwd. Beide opritten werden vanaf de mobilisatie in 1939 permanent bewaakt door de Marechaussee. Ook sloot een sterk stalen hek de oostelijke oprit af. De mijnen moesten bediend worden door een militair in het midden van de brug, die de lont aan moest steken. Op 10 mei 1940 liepen in Nederlandse uniformen gestoken Duitse soldaten de brug op en overmeesterden de Marechaussees. Hierna reden een pantsertrein en een goederentrein met Duitse soldaten de brug over, richting de Peel-Raamstelling. Voor meer informatie over de pantsertrein, zie de Aspergeversperring bij Mill. De Maasbrug werd meteen voorzien van planken, zodat tanks en andere voertuigen de Maas over konden steken. Naast de onbeschadigde Maasbrug bouwden de Duitsers nog een pontonbrug bij het Oeffeltse veerhuis(4).

Op 18 september 1944 voltooiden de Duitsers wat de Nederlanders niet gelukt was: ze bliezen de brug op om de oprukkende geallieerden tegen te houden(5).

Op 12 februari 1945 werd Gennep door de geallieerden veroverd op de Duitsers. De Britse genie legde een ponton(1, p239)/bailey(4)brug aan over de Maas ter hoogte van het veerhuis. Al vrij snel daarna werd begonnen met de aanleg van een noodbrug op de pijlers van de NBDS-brug. De noodspoorbrug was in 33 dagen klaar: op 1 april werd hij in gebruik genomen.

Na de oorlog

Deze noodspoorbrug moest op den duur vervangen worden, maar een permanente brug zou duur zijn. Daarom werd er overwogen de Hawkins link permanent te maken, waarbij de Maasbrug in onbruik zou raken. Deze brug zou in dat geval gesloopt moeten worden, wat ook weer duur zou zijn. Daarom werd in 1950 de noodbrug vervangen door een tweedehands stalen brug, afkomstig van de IJsselbrug in Zutphen(1, p239). Deze brug had echter te weinig delen, waardoor twee stukken in Gennep overbrugd werden met simpele staalconstructies. Hierover mocht met een snelheid van slechts 5 km/h gereden worden (foto). In 1955 werd er, naast de spoorbrug, een verkeersbrug op de noordelijke helft van de pijlers gebouwd(1, p244).

Einde van de spoorbrug

De spoorbrug is in dienst geweest tot op 24 mei 1971, toen het verkeer erover vanwege de slechte staat stilgelegd moest worden(1, p239). Op 22 februari reed een carnavaleske trein, de Leutexpres, tot voor de brug aan Oeffeltse zijde, maar mocht er niet meer overheen. De inzittenden werden met een kermistreintje naar Gennep gebracht.

In 1974 viel dan eindelijk het doek en werd de stalen spoorbrug verwijderd. De verkeersbrug is heden ten dage in gebruik voor auto's, fietsers en voetgangers en maakt deel uit van de N264. Aan de Brabantse zijde is een Limburgse vlag geschilderd, aan de Limburgse een Noord-Brabantse. Aan de breedte van de pijlers is nog goed te zien dat er nog een brug op de pijlers gelegen heeft. De kilometrering van de Maasbrug op deze site is de pijler in het midden van de Maas, geïnterpoleerd tussen de brughoofden.

Doorlaatbrug
Doorlaatbrug
1910, km 47,008
Doorlaatbrug

Doorlaatbrug

Doorlaatbrug, 1910, km 47,008 kaart bron: NBDS gedenkboek
Aanbesteding steigerhout
Aanbesteding steigerhout
1872, km 47,662
Aanbesteding steigerhout

Aanbesteding steigerhout

Noordbrabantssch-duitsche spoorwegmaatschappij.
Lijn Boxtel-Wesel.
Aanbesteding.
De Directie van voornoemde Maatschappij is voornemens, op Woensdag 14 Februari 1872, des voormiddags te 11 uren, in haar Bureau, Weste Wagenstraat, te Rotterdam, aan te besteden:
De levering van 99,854 kubiek meter vierkant bezaagd Dennenhout, en
de levering van 29,518 kubiek meter rond Dennenhout,
alles benoodigd voor het Steigerwerk van den onderbouw der brug over de Maas bij Gennesp.
De levering moet geschieden franco te Gennep. De aanbesteding geschiedt bij enkele inschrijving, terwijl van bestek en voorwaarden gedrukt exemplaren a 50 Cents te verkrijgen zijn aan het Hoofdbureau der Maatschappij te Rotterdam.
Aanbesteding steigerhout, 1872, km 47,662 bron: Algemeen Handelsblad, editie 11-02-1872
Maasbrug bij Gennep
Maasbrug bij Gennep
1910, km 47,662
Maasbrug bij Gennep

Maasbrug bij Gennep

Maasbrug bij Gennep, 1910, km 47,662 kaart bron: NBDS gedenkboek
Maasbrug bij Gennep
Maasbrug bij Gennep
1910, km 47,662
Maasbrug bij Gennep

Maasbrug bij Gennep

We kijken richting Boxtel, te zien aan de pijlers, die aan de noordkant breder gemaakt waren, ter voorbereiding op spoorverdubbeling.(8)
Deze foto is genomen vanaf de pijler in het midden van de Maas.
Maasbrug bij Gennep, 1910, km 47,662 kaart bron: NBDS gedenkboek
Maasbrug bij Gennep
Maasbrug bij Gennep
1939, km 47,662
Maasbrug bij Gennep

Maasbrug bij Gennep

Maasbrug bij Gennep, 1939, km 47,662 kaart bron: www.gennepnu.nl
Maasbrug bij Gennep
Maasbrug bij Gennep
1940, km 47,662
Maasbrug bij Gennep

Maasbrug bij Gennep

Na de inval in Nederland in mei 1940 was de spoorbrug bij Gennep onbeschadigd in Duitse handen gevallen. De duitsers maakten de spoorbrug meteen geschikt voor trucks en auto's met behulp van planken.
We kijken waarschijnlijk in de richting van Boxtel.
Maasbrug bij Gennep, 1940, km 47,662 kaart bron: gennepnu.nl
Maasbrug bij Gennep
Maasbrug bij Gennep
1940, km 47,662
Maasbrug bij Gennep

Maasbrug bij Gennep

Na de bevrijding van Gennep werd de brug razendsnel hersteld door de Britten, zodat hij gebruikt kon worden voor transporten naar het front in Duitsland. Allereerst werden de pijlers hersteld, waarna een verkeersbrug en daarna een spoorbrug herbouwd werden.
Maasbrug bij Gennep, 1940, km 47,662 kaart bron: gennepnu.nl
Verovering maasbrug
Verovering maasbrug
1940, km 47,662

Verovering maasbrug

Op 10 mei 1940 werd de Maasbrug bij Gennep door een Duits overvalcommando door list veroverd.
Dit filmpje, in het Engels, toont beelden van soortgelijke veroveringen en een pantsertrein.
Verovering maasbrug, 1940, km 47,662 bron: www.youtube.com
Maasbrug bij Gennep
Maasbrug bij Gennep
1945, km 47,662
Maasbrug bij Gennep

Maasbrug bij Gennep

In september 1944 werd door de Duitsers de spoorbrug over de Maas opgeblazen om de opmars van de geallieerden zo moeilijk mogelijk te maken.
Maasbrug bij Gennep, 1945, km 47,662 kaart bron: gennepnu.nl
Opgeblazen Maasbrug bij Gennep
Opgeblazen Maasbrug bij Gennep
1945, km 47,662
Opgeblazen Maasbrug bij Gennep

Opgeblazen Maasbrug bij Gennep

In september 1944 werd door de Duitsers de spoorbrug over de Maas opgeblazen om de opmars van de geallieerden zo moeilijk mogelijk te maken.
Opgeblazen Maasbrug bij Gennep, 1945, km 47,662 kaart bron: gennepnu.nl
Baileybrug
Baileybrug
1945, km 47,662
Baileybrug

Baileybrug

Baileybrug, 1945, km 47,662 kaart bron: gennepnu.nl
Noodmaasbrug bij Gennep
Noodmaasbrug bij Gennep
1946, km 47,662
Noodmaasbrug bij Gennep

Noodmaasbrug bij Gennep

De door de Britten aangelegde noodbrug over de Maas.
Noodmaasbrug bij Gennep, 1946, km 47,662 kaart
Sporenplan Maas
Sporenplan Maas
1955, km 47,662
Sporenplan Maas

Sporenplan Maas

Sporenplan Maas, 1955, km 47,662 bron: bahn-in-haan.de
Twee Maasbruggen
Twee Maasbruggen
1960, km 47,662
Twee Maasbruggen

Twee Maasbruggen

Gezien vanuit Gennep.
Twee Maasbruggen, 1960, km 47,662 kaart bron: bhic.nl
Sloop Maasbrug
Sloop Maasbrug
1974, km 47,662
Sloop Maasbrug

Sloop Maasbrug

We staan op de Oeffeltse oever en kijken richting Gennep. Een van de middelste brugdelen is al weggehaald.
Sloop Maasbrug, 1974, km 47,662 kaart bron: bhic.nl
Maasbrug
Maasbrug
2012, km 47,662
Maasbrug

Maasbrug

De volledige Maasbrug anno 2012, gezien vanaf de Oeffeltse oever.
Maasbrug, 2012, km 47,662 kaart bron: Eigen collectie
Maasbrug
Maasbrug
2012, km 47,662
Maasbrug

Maasbrug

De Brabantse kant van de Maasbrug met de Limburgse vlag.
Maasbrug, 2012, km 47,662 kaart bron: Eigen collectie
Veerhuis Oeffelt
Veerhuis Oeffelt
2012, km 47,662
Veerhuis Oeffelt

Veerhuis Oeffelt

het noorden, gezien vanaf de Maasbrug. Het gebouw links is het veerhuis.
Veerhuis Oeffelt, 2012, km 47,662 kaart bron: Eigen collectie
Pijlers Maasbrug
Pijlers Maasbrug
2012, km 47,662
Pijlers Maasbrug

Pijlers Maasbrug

Op de lege plekken rechts op de pijlers lag de NBDS-spoorbrug.
Pijlers Maasbrug, 2012, km 47,662 kaart bron: Eigen collectie
Maasbrug bij nacht
Maasbrug bij nacht
2012, km 47,662
Maasbrug bij nacht

Maasbrug bij nacht

Detail van de Maasbrug bij nacht, Oeffeltse zijde.
Maasbrug bij nacht, 2012, km 47,662 kaart bron: Eigen collectie
Maasbrug bij nacht
Maasbrug bij nacht
2012, km 47,662
Maasbrug bij nacht

Maasbrug bij nacht

deel van een panorama.
Maasbrug bij nacht, 2012, km 47,662 kaart bron: Eigen collectie
Noodmaasbrug in model
Noodmaasbrug in model
2013, km 47,662
Noodmaasbrug in model

Noodmaasbrug in model

De noodmaasbrug bij Gennep op de modelbaan-in-aanbouw van de Eindhovense Modelbouwvereniging (13), zoals in gebruik vanaf 1 april 1945 tot 1950.
Noodmaasbrug in model, 2013, km 47,662 bron: Eigen collectie
Maasbrug, 1873 - heden, km 47,662 kaart Kroniek  Personeelskroniek 
Wachtpost 49
Wachtpost 49
1920, km 48,610
Wachtpost 49

Wachtpost 49

Wachtpost 49 en de Spoorstraat gezien vanuit moutfabriek Aurora.
(28) vermeldt 1900 en (5) vermeldt 1920, waarbij de tweede argumenteert dat het Voorhoevepark er al op staat.
Wachtpost 49, 1920, km 48,610 kaart bron: www.gennepnu.nl
Wachtpost 49
Wachtpost 49
1946, km 48,610
Wachtpost 49

Wachtpost 49

We kijken richting Boxtel, links de moutfabriek Aurora.
Wachtpost 49, 1946, km 48,610 kaart bron: www.gennepnu.nl
Wachtpost 49
Wachtpost 49
1946, km 48,610
Wachtpost 49

Wachtpost 49

Wachtpost 49 tussen de Maasbrug en station Gennep. De overweg ligt in de Spoorstraat/Heijenseweg.
We kijken richting Wesel, links buiten beeld lag station Gennep, rechts buiten beeld de moutfabriek Aurora.
Wachtpost 49, 1946, km 48,610 kaart bron: www.hetutrechtsarchief.nl
Wachtpost 49 in model
Wachtpost 49 in model
2013, km 48,610
Wachtpost 49 in model

Wachtpost 49 in model

Wachtpost 49 op de modelbaan-in-aanbouw van de Eindhovense Modelbouwvereniging (13).
Wachtpost 49 in model, 2013, km 48,610 bron: Eigen collectie
Directiegebouw NBDS
Directiegebouw NBDS
1910, km 48,620
Directiegebouw NBDS

Directiegebouw NBDS

Directiegebouw NBDS, 1910, km 48,620 bron: NBDS gedenkboek
Wagonloods
Wagonloods
1977, km 48,620
Wagonloods

Wagonloods

Wagonloods, 1977, km 48,620 bron: Jan Peijnenburg
Locomotief '94
Locomotief '94
2007, km 48,700
Locomotief '94

Locomotief '94

In 1982 is een monument bij het voormalig emplacement te Gennep geplaatst.
Locomotief '94, 2007, km 48,700 kaart bron: www.panoramio.com
Locomotief'94
Locomotief'94
2012, km 48,700
Locomotief'94

Locomotief'94

Locomotief'94, 2012, km 48,700 bron: Eigen collectie

Bronvermelding

1De Noord-Brabantsch-Duitsche Spoorweg-Maatschappij, de Vlissinger Postroute, Vincent Freriks - Hans Schlieper, pagina's 31, 67, 68, 194, 195, 198, 202, 222, 228, 238, 239, 244, 246, 268
2www.railtrash.net, -
3Noord-Brabantsch-Duitsche-Spoorweg-Maatschappij en Gennep, Wiel van Dinther, pagina's 52, 58, 59, 61
4gennepnu.nl, -, -
5www.gennepnu.nl, -, -, -
6NBDS gedenkboek
7Algemeen Handelsblad, editie 11-02-1872
8nl.wikipedia.org, -
9www.youtube.com, -
10bahn-in-haan.de, -
11bhic.nl, -
12Eigen collectie
13emv.dse.nl, -
14Gedenkschrift Noord-Brabantsch-Duitsche Spoorwegmaatschappij en Spoormonument Lok 94 te Gennep, Wiel van Dinther
15150 jaar op de rails, NVBS, H.G. Hesselink, pagina's 38, 40, 41, 46, 47, 48, 49, 52
16Die Nord-Brabant-Deutsche Eisenbahn, Boxteler Bahn, Hans Schlieper - Vincent Freriks, pagina 88
17Gennep en de Noord-Brabants Duitse Spoorweg mij. - Een brok oude spoorwegromantiek, H.J. Donker, pagina 69
18Eisenbahnen am Niederrhein - Stadt Wesel, pagina's 165, 191
19Boxmeers Weekblad, editie 18-12-1915
20Rotterdamsch Nieuwsblad, editie 09-08-1918
21Het spoorwegbedrijf in oorlogstijd, 1939 - `45, Ing. C. Huurman, pagina's 22, 29, 75, 90, 94, 160, 168, 313, 316, 319, 321, 333, 401, 467
22Dienstregelingencollectie Jan Peijnenburg
23home.arcor.de, -
24Der Metallweg nach Goch, 150 Jahre Eisenbahngeschichte, Arbeitskreis
25Klein in een wereldoorlog, Gerard van Asseldonk e.a., pagina 72
26Het Utrechts Archief, stukken t943i1418, t917i127
27Het nieuws van den dag, editie 2-9-1898
28www.stationsweb.nl, -
29www.hetutrechtsarchief.nl, -
30Jan Peijnenburg
31www.panoramio.com, -