home bouwwerken kroniek personeel overzicht dienstregelingen internationaal verkeer sporenplannen fotocollecties links contact
station
stationwachtpost
stationwachtpost
station
stationwachtpost
wachtpost
wachtpost
brug
industrieaansluiting
station
wachtpost
wachtpost
station
station
stationwachtpost
industrieaansluiting
station
brug
station
station
station
brug
station
station
station
stationwachtpost
station
station
station
station
station
station
station
stationwachtpost
station
station
station
station
station
brug
station
 

Station Boxtelstation

Station Boxtel is een station in Noord-Brabant. Het station ligt aan de spoorlijnen Breda - Maastricht en Utrecht - Boxtel en was het beginpunt van de spoorlijn Boxtel - Wesel, het Duits Lijntje.

In 1860 trad het kabinet-Van Hall/Van Heemstra aan, dat besloot om een tiental spoorlijnen in Nederland aan te leggen op kosten van de staat. Zo zou als eerste de spoorlijn Breda - Maastricht (Staatslijn E) aangelegd worden, waarna ook de spoorlijn Utrecht - Boxtel (Staatslijn H) aangelegd zou worden. De kortste route (Breda -) Tilburg - Eindhoven (- Maastricht) loopt niet langs Boxtel maar langs Oirschot, en het zou voor de hand liggen om deze spoorlijn bij Oirshot te bouwen. Waarschijnlijk is voor Boxtel gekozen omdat de route langs Oirschot te dicht bij de Belgische grens ligt.

Opening: drie spoorlijnen

Het eerste stationsgebouw is geopend op 1 mei 1865, tegelijk met het baanvak tussen Tilburg en Boxtel. Dit eerste stationsgebouw was een standaardstation 4e klasse. Dit type station was bedoeld voor kleine, onbelangrijke plaatsen. Het standaardstation SS vierde klasse bestond uit een rechthoekig gebouw van twee verdiepingen. De zijgevels en het middendeel hadden puntgevels. In het middendeel bevonden zich drie rondboogvensters. Er zijn 15 van deze stationnetjes gebouwd, 7 zijn er nog aanwezig, waaronder een in Oisterwijk.

In 1868-1870 werd ook de spoorlijn Utrecht - Boxtel voltooid, zodat Boxtel een echt spoorwegknooppunt werd. Daar kwam in 1873 ook nog het Duits lijntje bij, waarmee Boxtel ook een internationale spoorverbinding kreeg.

Tweede stationsgebouw

Het kleine stationsgebouwtje was natuurlijk veel te klein voor dit knooppunt van vier sporen, dus al in 1875 werd het 9-jaar-oude stationnetje vervangen door een groter gebouw, dat 128 jaar dienst gedaan heeft.
Het station werd op een zeker moment een eilandstation, doordat men ook sporen aan de voorzijde van het stationsgebouw aanlegde. In 1890 is het station verbouwd door de linkerzijde te verlengen.

Op 24 september 1895 om 5:30 vond een klein ongeval plaats op het station: een rangeerlocomotief van de NBDS reed tegen een gereedstaande personentrein aan, waardoor de locomotief en twee wagons van de personentrein naar Goch ontspoorden. Er raakte niemand gewond.(1, e27-09-1895).

Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog was station Boxtel een belangrijk knooppunt voor het Duitse leger dat haar front via Boxtel bevoorraadde. De Engelsen bombardeerden het station op 23 mei 1940 om de toevoerlijnen van de Duitsers af te snijden(2, p227). Het stationsgebouw en het emplacement werden nauwelijks beschadigd, wel werden gebouwen in de buurt geraakt, waaronder het Hotel van Boxtel. Aan het eind van de oorlog, in september 1944, werden door de Duitsers verscheidene vernielingen aangericht: 85 wissels, een pompstation, vier waterkolommen, de locomotievenloods (opgeblazen), twee draaischijven, de drie seinhuizen (T, I en II), de beveiligingsinstallatie, een goederenloods (in brand gestoken), vier locomotieven en 15 wagons(3, p478).

Derde stationsgebouw

Ten behoeve van de spoorverdubbeling van twee naar vier sporen tussen Boxtel en Eindhoven werd in 1998 het gebouw gesloopt. De dragers van de perronkappen, oorspronkelijk afkomstig uit Vlissingen, bevinden zich thans in het Spoorwegmuseum te Utrecht. Na de sloop werd een nieuw station gebouwd met twee eilandperrons, verbonden door een glazen loopbrug over de sporen. Dit station werd geopend in 2000. In 2014 werd het station verkleind door de voorgevel naar binnen te verplaatsen.

Afscheid van het Duits lijntje

In 2005 kondigde Prorail aan de aansluitwissel onklaar te gaan maken, waardoor het Duits lijntje niet meer bereikbaar zou zijn voor treinen. Om dit niet ongemerkt voorbij te laten gaan, pendelden er op tweede Paasdag 2005 voor de laatste maal twee treinen over het Duits lijntje van Boxtel naar Veghel: de Doornroosjeritten. Een van de treinen was een stoomtrein van de Veluwsche Stoomtrein Maatschappij, de andere een diesellightrail van Synthus. In mei 2005 haalde Prorail het aansluitstuk van de wissel weg(4).

Loopbrug
Loopbrug
1979, km -0,100
Loopbrug

Loopbrug

Loopbrug, 1979, km -0,100 bron: Jan Peijnenburg
Staatspoorwegen station 4e klasse
Staatspoorwegen station 4e klasse
1872, km -0,050
Staatspoorwegen station 4e klasse

Staatspoorwegen station 4e klasse

Een foto van een station 4e klasse, zoals dat ook in Boxtel gestaan heeft.
Dit is station Oisterwijk in 1920. Boxtel had geen uitbouw, zoals hier aan de linkerzijde.
Staatspoorwegen station 4e klasse, 1872, km -0,050 kaart bron: www.stationsweb.nl
Sporenplan Boxtel
Sporenplan Boxtel
1881, km -0,050
Sporenplan Boxtel

Sporenplan Boxtel

Sporenplan Boxtel, 1881, km -0,050 bron: Eigen collectie
Stafkaart station Boxtel
Stafkaart station Boxtel
1900, km -0,050
Stafkaart station Boxtel

Stafkaart station Boxtel

Er staat een raargevormd gebouw tegen de onderkant van de afbeelding. Locomotiefloods?
Toen deze kaart gemaakt werd, was Boxtel al een eilandstation, dus de sporen staan er verre van nauwkeurig op.
Stafkaart station Boxtel, 1900, km -0,050 kaart bron: www.brabant.nl
Stationsplein Boxtel
Stationsplein Boxtel
1905, km -0,050
Stationsplein Boxtel

Stationsplein Boxtel

Stationsplein Boxtel, 1905, km -0,050 bron: Jan Peijnenburg
Interview met arbeider-remmer
Interview met arbeider-remmer
1905, km -0,050
Interview met arbeider-remmer

Interview met arbeider-remmer

Interview met arbeider-remmer, 1905, km -0,050 bron: Nieuwe Tilburgsche Courant, editie 26-3-1904
Station Boxtel
Station Boxtel
1910, km -0,050
Station Boxtel

Station Boxtel

Op de achtergrond het station van Boxtel dat er tot 1998 stond.
Op de voorgrond het seinhuis, dat al eerder verdween.
Nog daarvoor het eindpunt van het Duits Lijntje: twee stootblokken met de tekst 'Boxtel-Wesel'.
Station Boxtel, 1910, km -0,050 kaart bron: NBDS gedenkboek
Schematisch sporenplan Boxtel
Schematisch sporenplan Boxtel
1910, km -0,050
Schematisch sporenplan Boxtel

Schematisch sporenplan Boxtel

Gebaseerd op (11).
Schematisch sporenplan Boxtel, 1910, km -0,050 bron: Eigen collectie
Station Boxtel
Station Boxtel
1920, km -0,050
Station Boxtel

Station Boxtel

Station Boxtel, 1920, km -0,050 bron: Jan Peijnenburg
Station Boxtel
Station Boxtel
1920, km -0,050
Station Boxtel

Station Boxtel

de windmolen is ingetekend.
Station Boxtel, 1920, km -0,050 bron: Jan Peijnenburg
Aanleg kruiswissel
Aanleg kruiswissel
1938, km -0,050
Aanleg kruiswissel

Aanleg kruiswissel

Aanleg kruiswissel, 1938, km -0,050 bron: Sjak Doms
Station Boxtel
Station Boxtel
1979, km -0,050
Station Boxtel

Station Boxtel

Station Boxtel, 1979, km -0,050 bron: Jan Peijnenburg
Sporenplan Boxtel
Sporenplan Boxtel
1985, km -0,050
Sporenplan Boxtel

Sporenplan Boxtel

Gebaseerd op (13).
Sporenplan Boxtel, 1985, km -0,050 bron: Eigen collectie
Station Boxtel 2 en 3
Station Boxtel 2 en 3
1998, km -0,050
Station Boxtel 2 en 3

Station Boxtel 2 en 3

Een gezicht op het oude station (met op de voorgrond de sporen 1 en 2), en op de nieuwe traverse. Na de sloop van het stationsgebouw (medio 1998) werd het perron versmald en schoven de sporen 1 en 2 naar binnen. De witte afsluiting van de traverse, zichtbaar op de foto, is nu het einde van de traverse en de huidige trap staat op de plaats van de zichtbare sporen.
Station Boxtel 2 en 3, 1998, km -0,050 kaart bron: josmandos.nl
Station Boxtel
Station Boxtel
1998, km -0,050
Station Boxtel

Station Boxtel

Het tweede station van Boxtel, vlak voordat het gesloopt zou worden. Op de voorgrond is het nieuwe perron voor treinen richting Tilburg zichtbaar.
Station Boxtel, 1998, km -0,050 kaart bron: commons.wikimedia.org
Station Boxtel
Station Boxtel
2006, km -0,050
Station Boxtel

Station Boxtel

Station Boxtel, 2006, km -0,050 kaart bron: www.panoramio.com
Verbouwing
Verbouwing
2014, km -0,050
Verbouwing

Verbouwing

Verbouwing, 2014, km -0,050 kaart bron: Eigen collectie
Station Boxtel, 1865 - heden, km -0,050 kaart Kroniek  Dienstregeling  Personeelskroniek 
Excursie NVBS
Excursie NVBS
1990, km 0,700
Excursie NVBS

Excursie NVBS

Excursie NVBS, 1990, km 0,700 bron: www.josmandos.nl
Excursie NVBS
Excursie NVBS
1990, km 0,700
Excursie NVBS

Excursie NVBS

Excursie NVBS, 1990, km 0,700 bron: www.josmandos.nl
Omlegging Duits lijntje
Omlegging Duits lijntje
1995, km 0,700
Omlegging Duits lijntje

Omlegging Duits lijntje

Rechts zien we de oude bocht uit het Duits lijntje. We staan op de nieuwe bocht. We kijken richting het station Boxtel.
Omlegging Duits lijntje, 1995, km 0,700 kaart bron: Peter Schoeber
Aftakking
Aftakking
1983, km 0,800
Aftakking

Aftakking

hier takte het Duits lijntje af van Boxtel - Eindhoven. Op de achtergrond staat NBDS-wachtpost 1.
Aftakking, 1983, km 0,800 bron: Jan Peijnenburg
Wissel bij Boxtel
Wissel bij Boxtel
2005, km 0,800
Wissel bij Boxtel

Wissel bij Boxtel

Volgens de laatste Nederlandse kilometering begint het Duits Lijntje hier. Om het onderhoud te beperken is het puntstuk van de wissel in 2005 weggehaald. Hiermee is het restant van het Duits lijntje voor treinen onbereikbaar.
Wissel bij Boxtel, 2005, km 0,800 kaart
Railfilm
Railfilm
2010, km 0,800

Railfilm

Een film van een spoorfanaat die met een zelfgebouwde railfiets het resterende deel van het Duits lijntje afgefietst heeft.
Railfilm, 2010, km 0,800
Sporenplan Boxtel
Sporenplan Boxtel
1970, km 0,831
Sporenplan Boxtel

Sporenplan Boxtel

Sporenplan Boxtel, 1970, km 0,831
Plan U treinstel in aansluitingsboog
Plan U treinstel in aansluitingsboog
1980, km 1,100
Plan U treinstel in aansluitingsboog

Plan U treinstel in aansluitingsboog

9-9-1989
Plan U treinstel in aansluitingsboog, 1980, km 1,100 bron: Bert van T Ende
NBDS-express
NBDS-express
1990, km 1,100
NBDS-express

NBDS-express

in de eerste bocht, een trein van de excursie NVBS.
NBDS-express, 1990, km 1,100 bron: Jan Peijnenburg
Omlegging Duits lijntje
Omlegging Duits lijntje
1995, km 1,100
Omlegging Duits lijntje

Omlegging Duits lijntje

In 1995 werd de Keulsebaan aangelegd. Deze kwam precies in de bocht waarmee het Duits lijntje afboog van de spoorlijn Boxtel-Eindhoven. Om de tunnel een stuk korter te houden, werd de aansluiting 800 meter naar het zuiden verplaatst en werd de bocht in het Duits lijntje krapper gemaakt.
Hier kijken we vanuit Wesel naar Boxtel. De oude bocht ligt er nog, maar de nieuwe bocht is al in gebruik.
Omlegging Duits lijntje, 1995, km 1,100 kaart bron: Peter Schoeber
Eerste bocht
Eerste bocht
1997, km 1,100
Eerste bocht

Eerste bocht

Het einde van het Duits Lijntje voor Boxtel. Via het "code"-bord wordt gecontroleerd, of de ATB (Automatische Trein Beïnvloeding, het systeem grijpt in als de machinist een onveilig sein voorbij dreigt te rijden) van de trein werkt. Immers, over ongeveer 100 meter komt een trein, die zich op het Duitse lijntje bevindt, op de hoofdsporen terecht.
De aansluiting van het lijntje is bij de werkzaamheden aan station Boxtel enige honderden meters zuidwaarts verplaatst, en takt nu af na het nieuwe viaduct Keulsebaan.
Eerste bocht, 1997, km 1,100 bron: www.josmandos.nl
Wachtpost 1
Wachtpost 1
1976, km 1,205
Wachtpost 1

Wachtpost 1

Wachtpost 1, 1976, km 1,205 bron: Jan Peijnenburg
Wachtpost 1
Wachtpost 1
1980, km 1,205
Wachtpost 1

Wachtpost 1

Wachtpost 1, 1980, km 1,205 bron: Heimatverein Goch
Wachtpost 2
Wachtpost 2
1950, km 2,100
Wachtpost 2

Wachtpost 2

De overweg in de Eindhovenseweg. Rechts wachtpost 2 en op de achtergrond het tegenwoordige restaurant de Keulse Kaar.
Wachtpost 2, 1950, km 2,100 kaart bron: www.filmenfotobank-nb.nl
Excursie NVBS
Excursie NVBS
1990, km 2,100
Excursie NVBS

Excursie NVBS

Excursie NVBS, 1990, km 2,100 bron: www.josmandos.nl
Excursie NVBS
Excursie NVBS
1990, km 2,100
Excursie NVBS

Excursie NVBS

Excursie NVBS, 1990, km 2,100 bron: www.josmandos.nl
Excursie NVBS
Excursie NVBS
1990, km 2,100
Excursie NVBS

Excursie NVBS

Eindhovenseweg, Boxtel.
Excursie NVBS, 1990, km 2,100 bron: www.josmandos.nl
Excursie NVBS
Excursie NVBS
1990, km 2,100
Excursie NVBS

Excursie NVBS

Excursie NVBS, 1990, km 2,100 bron: www.josmandos.nl
Excursie NVBS
Excursie NVBS
1990, km 2,100
Excursie NVBS

Excursie NVBS

Excursie NVBS, 1990, km 2,100 bron: www.josmandos.nl
Excursie NVBS
Excursie NVBS
1990, km 2,100
Excursie NVBS

Excursie NVBS

Excursie NVBS, 1990, km 2,100 bron: www.josmandos.nl
Excursie NVBS
Excursie NVBS
1990, km 2,100
Excursie NVBS

Excursie NVBS

Excursie NVBS, 1990, km 2,100 bron: www.josmandos.nl
Overweg Eindhovenseweg
Overweg Eindhovenseweg
1997, km 2,100
Overweg Eindhovenseweg

Overweg Eindhovenseweg

Overweg Eindhovenseweg, 1997, km 2,100 bron: www.josmandos.nl
Locomotief 2241 bij wachtpost 3
Locomotief 2241 bij wachtpost 3
1981, km 3,200
Locomotief 2241 bij wachtpost 3

Locomotief 2241 bij wachtpost 3

03-06-1981
Locomotief 2241 bij wachtpost 3, 1981, km 3,200 bron: Bert van T Ende
Wachtpost 3, N2
Wachtpost 3, N2
1987, km 3,265
Wachtpost 3, N2

Wachtpost 3, N2

Overweg N2 en wachtpost 3.
Wachtpost 3, N2, 1987, km 3,265 bron: www.flickr.com
Wachtpost 3, N2
Wachtpost 3, N2
1989, km 3,265
Wachtpost 3, N2

Wachtpost 3, N2

Overweg N2 en wachtpost 3
Wachtpost 3, N2, 1989, km 3,265 bron: Jan Peijnenburg
Excursie NVBS
Excursie NVBS
1990, km 3,265
Excursie NVBS

Excursie NVBS

Overweg N2.
Excursie NVBS, 1990, km 3,265 bron: www.josmandos.nl
Excursie NVBS
Excursie NVBS
1990, km 3,265
Excursie NVBS

Excursie NVBS

wachtpost 3
Excursie NVBS, 1990, km 3,265 bron: www.josmandos.nl
Hectometerpaaltje 3.8
Hectometerpaaltje 3.8
2011, km 3,800
Hectometerpaaltje 3.8

Hectometerpaaltje 3.8

In de verte zien we de A2 liggen.
Hectometerpaaltje 3.8, 2011, km 3,800 bron: Eigen collectie
Spoordijk bij Liempde
Spoordijk bij Liempde
2011, km 3,800
Spoordijk bij Liempde

Spoordijk bij Liempde

Op deze foto is duidelijk te zien dat er ooit dubbelspoor lag: een spoordijk van deze breedte...
Spoordijk bij Liempde, 2011, km 3,800 bron: Eigen collectie
Dommelbrug
Dommelbrug
1982, km 3,934
Dommelbrug

Dommelbrug

Dommelbrug, 1982, km 3,934 bron: www.bhic.nl
Dommelbrug
Dommelbrug
2010, km 3,934
Dommelbrug

Dommelbrug

Dommelbrug, 2010, km 3,934 bron: Eigen collectie
Dommelbrug
Dommelbrug
2011, km 3,934
Dommelbrug

Dommelbrug

Dommelbrug, 2011, km 3,934 kaart bron: Eigen collectie
Dommelbrug
Dommelbrug
2011, km 3,934
Dommelbrug

Dommelbrug

Dommelbrug, 2011, km 3,934 kaart bron: Eigen collectie

Bronvermelding

1Nieuwsblad van het Noorden, editie 27-09-1895
2De Noord-Brabantsch-Duitsche Spoorweg-Maatschappij, de Vlissinger Postroute, Vincent Freriks - Hans Schlieper, pagina's 31, 194, 195, 198, 227, 244, 246, 268
3Het spoorwegbedrijf in oorlogstijd, 1939 - `45, Ing. C. Huurman, pagina's 22, 29, 75, 82, 90, 94, 149, 160, 168, 313, 316, 319, 321, 333, 401, 467, 468, 474, 478
4nl.wikipedia.org, -, -, -
5Jan Peijnenburg
6www.stationsweb.nl, -
7Eigen collectie
8www.brabant.nl, -
9Nieuwe Tilburgsche Courant, edities 23-1-1898, 26-3-1904
10NBDS gedenkboek
11Hans Schlieper, NBDS: Die Geschichte der Bahngesellschaft und ihrer Strecke (cd-rom)
12Sjak Doms
13view-source:www.sporenplan.nl/html_nl/sporenplan/ns/ns_85/info/ehv.html
14josmandos.nl, -
15commons.wikimedia.org, -
16www.panoramio.com, -
17Gedenkschrift Noord-Brabantsch-Duitsche Spoorwegmaatschappij en Spoormonument Lok 94 te Gennep, Wiel van Dinther
18Die Nord-Brabant-Deutsche Eisenbahn, Boxteler Bahn, Hans Schlieper - Vincent Freriks, pagina's 88, 128, 186, 226
19Problemen moeten worden opgelost, H.G. Hesselink, pagina 22
20150 jaar op de rails, NVBS, H.G. Hesselink, pagina's 38, 40, 41, 46, 47, 48, 49, 52
21Gennep en de Noord-Brabants Duitse Spoorweg mij. - Een brok oude spoorwegromantiek, H.J. Donker, pagina 69
22De Tijd, editie 7-9-1939
23Eisenbahnen am Niederrhein - Stadt Wesel, pagina 165
24Het Volk, editie 3-10-1903
25Noord-Brabantsch-Duitsche-Spoorweg-Maatschappij en Gennep, Wiel van Dinther, pagina 203
26Rotterdamsch Nieuwsblad, editie 09-08-1918
27Dienstregelingencollectie Jan Peijnenburg
28Klein in een wereldoorlog, Gerard van Asseldonk e.a., pagina 72
29Het Utrechts Archief, stuk t942i215
30www.josmandos.nl, -, -, -, -
31Brabants Centrum, editie 13-3-2014
32Eigen waarneming
33Tilburgsche Courant, edities 20-1-1881, 4-11-1886, 9-11-1893, 30-7-1903
34Boxmeers Weekblad, editie 17-1-1925
35De Echo, editie 1-4-1931
36Peter Schoeber
37Bert van T Ende
38Peter Schoeber
39Heimatverein Goch
40www.filmenfotobank-nb.nl, -
41www.flickr.com, -
42www.bhic.nl, -