home bouwwerken kroniek personeel overzicht materieel dienstregelingen internationaal verkeer sporenplannen fotocollecties links contact



Welkom op deze website over de oude spoorlijn van Boxtel (Noord-Brabant) naar Wesel (Nordrhein-Westfalen): het Duits lijntje of de Boxteler Bahn.

Het Duits lijntje was bedoeld als schakel in een verbinding van Engeland naar Duitsland, Oostenrijk en Rusland. Het lijntje werd aangelegd door de Noord-Brabantsch-Duitsche Spoorwegmaatschappij (NBDS), en na veel organisatorische en financiële pijn en moeite, volledig geopend in 1878. Drie jaar later gingen de eerste van de prestigieuze mailtreinen van Vlissingen naar Hamburg en Berlijn lopen via het Duits lijntje, in plaats van via Venlo over lijnen van de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen (SS).

De SS bleef een grote en machtige concurrent, waar de NBDS toch mee samen moest werken: alle spoorwegen naar Boxtel waren in handen van de SS. De NBDS en de SS waren voortdurend verwikkeld in een strijd om vervoer: zo wist de SS in 1888 de mailtreinen weer over haar lijnen via Venlo te laten lopen (hetgeen te veel vertraging opleverde en daarom in 1892 weer teruggedraaid werd om de concurrentieslag met routes via Oostende en Hoek van Holland niet te verliezen) en begon de NBDS een bootverbinding Rotterdam - Veghel voor goederenverkeer.

wachtpost

Ondanks constante groei van het verkeer over het Duits lijntje was de NBDS financieel niet erg succesvol: er werd genoeg verdiend om het bedrijf 40 jaar draaiende te houden, maar er moest constant geïnvesteerd worden om de mailtreinen te behouden en dividend schijnt nooit uitgekeerd te zijn. Met het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog verdween praktisch al het internationale vervoer. De NBDS gebruikte de leemte voor onderhoud en de mailtreinen kwamen na de oorlog nog wel terug, maar de hoogtijdagen waren voorbij. In 1919 nam de SS de exploitatie van het Duits lijntje over, en in 1922 ging de NBDS failliet.

In de Tweede Wereldoorlog speelde het lijntje een belangrijke rol, omdat de Duitsers de brug over de Maas bij Gennep ongeschonden in handen kregen en een aspergeversperring in het spoor bij Mill niet aangebracht was. Ook tijdens en na de bevrijding was het een van de weinige spoorverbindingen tussen west en oost, en werd het intensief gebruikt. Daarna werden langzamerhand stukken gesloten voor personen- of goederenverkeer en uiteindelijk opgebroken.

Anno 2017 ligt er nog spoor tussen Boxtel en Veghel (met uitzondering van de brug over de Zuid-Willemsvaart), en tussen Wesel en haar Rijnhaven. Op dit laatste stuk rijdt de Historischer Schienenverkehr Wesel nog op bepaalde dagen.

Op deze website vindt u een pagina over elk van de volgende stations, haltes en andere infrastructuur:

Station BoxtelBoxtelHalte Liempde / wachtpost 4Liempde Halte Olland / wachtpost 6Olland Station SchijndelSchijndelHalte Eerde / wachtpost 12Eerde Wachtpost 14Wachtpost 15Zuid-WillemsvaartbrugVeghel HavenStation VeghelVeghelWachtpost 19 Wachtpost 22Station UdenUdenVolkel I (mariniersperron)Volkel I Halte Zeeland / wachtpost 30Zeeland Vliegbasis Volkel IIAspergeversperring bij MillStation MillMillSint-AntonisloopbrugStation HapsHapsHalte Kruispunt BeugenKruispunt BeugenStation OeffeltOeffeltMaasbrugStation GennepGennepHommersum Junction / Gennep AansluitingHommersum Junction Station HassumHassumHalte Asperden / wachtpost 58Asperden Station GochGochHalte VornickVornickHalte KalbeckKalbeckHalte BuckholtBuckholtHalte Steinbergen / wachtpost 69Steinbergen Station Preußisch UedemPreußisch UedemHalte UedemerfeldUedemerfeldHalte UedemerbruchUedemerbruchStation Labbeck / wachtpost 75Labbeck Station XantenXantenStation BirtenBirtenStation Menzelen-GinderichMenzelen-GinderichStation Büderich / Blokpost GestBüderich Halte Büderich OstBüderich OstRijnbrugStation WeselWesel

Op de internationaal-verkeerspagina gaan we in op de internationale treinen en verbindingen aan de hand van de dienstregeling op het hoogtepunt van de NBDS. De materieelpagina geeft een overzicht van het materieel waarvan er foto's beschikbaar zijn. In meer detail vindt u 629 deels historische afbeeldingen bij de bouwwerken, 443 feitjes, 188 personeelsvermeldingen en 39 dienstregelingen. Tot slot zijn er pagina's met fotocollecties, sporenplannen en externe links.

Heeft u op- of aanmerkingen, kent u iemand die voor de NBDS gewerkt heeft, of heeft u een foto van het Duits lijntje? Ik hoor het graag via email!